امام مرشد واقع در سی کیلومتری غرب قوچان محل زورآزمائی و دلاوری های آنان بوده است از پهلوانان مشهور قدیمیتر قوچان می توان از حاج بابا برجی که به تأئید اکثر معمرین قوچان از جمله مرحوم حاج عباس معتمدی که خود از پهلوانان بوده ونیز شادروان زرین قلم از شعرا و نویسندگان و پهلوانان بنام زورخانه کار اهل مشهد، پهلوان اکبر خراسانی مشهور بعد از احراز مقام پهلوانی پای تخت در زمان ناصرالدین شاه برای برگشتن به شهر خود مشهد مقدس که از راه قوچان عبور می کرده است حاج بابا سر راه بر او گرفته و داوطلب کشتی با شده است که چون پهلوان اکبر قبلاً اوصاف پهلوانی های حاج بابا را شنیده شبانه از قوچان فرار نموده است. دیگر پهلوان بلند آوازه  قدیم قوچان از محمد باقر مرغزاری می توان  نام برد که  هیکلی برازنده و بیشتر از دو متر داشته که با این قامت چون سرو خود بسیار چست و چالاک بوده بطوریکه در زمین هموار پشتک وارو می زده است. باز به قول شادروان مرحوم مجتبی قائمی که خود لو نیز از زورخانه کاران بنام قوچان بوده است اظهار می داشتند محمد باقر فقط یک بار یکدفعه از پهلوانی بنام شکست خورده که در کشتی بعد هم بر او فائق آمده دیگر روی باخت را ندیده است. دیگر از پهلوانان معروف آن دوره مرحوم پهلوان اکبر مزرجی بوده که اندامی بسیار موزون داشته و پهلوان مخصوص شجاع الدوله بوده است. از دیگر پهلوانان بلند آوازه قوچان مرحومان حاج علی اصغر خدمتگزار و پهلوان علی کاظمی بوده اند که هر دو یک سال پهلوان کشور نیز شده اند. از سایر پهلوانان همزمان با آنان می توان از محمد حسین خیرآبادی، کربلائی ابراهیم یامی، پهلوان عباسعلی بهادری، برادر بزرگتر پهلوان نامی قوچان قربان محمحد بهادری، علی اکبر مهرافروزیان، براتعلی مایوانی، کربلائی اسمائیل گزکوهی، وعباسعلی اهل چری، تاج محمد رجائی ، جان محمد چوینلی، وابراهیم پهلوان برجی نام برد. پهلوانان نامی بعد از دوران این دلاوران قربانقلی کریمی، موسی الرضا رحمحانی، محمد علی صحرائی، رمضان شکفته، ورضا بهادری، قابل ذکراند که در کشتی با چوخه هنوز دلاوری ها وپهلوانی آنها به یاد مردم قوچان می باشد. این پهلوانان در میادین کشتی با چوخه وسایر قهرمانان دلاور کشتی آزاد از قبیل اسکندر فیلابی، مهدی شایسته زرین، محمد علی صحرائی، خسرو بهرامی، ابراهیم آزمون، بهبود رازیان، علیرضا رستمی، حسین مهرافروزیان، سهراب سراب، حسین عابدی، محمد علی خاک نشین، ویعقوب فخری مقدم از شاگردان مربی پاک دامن ودلسوز قوچان آقای محمد بهادری قهرمان چند ساله کشتی کشور می باشند که افتخارات فراوانی نیز کسب نموده اند.

نوشته ی احمد پهلوانی

(حاج احمد پهلوانی۱۹/۱۱/۱۳۸۷)

فخر قوچان ای طبیب کامکار                                          ای که در خدمت به خلقی نامدار

رفع غم از بینوایانت مراد                                              رفع درد از دردمندانت شعار

در نظر سیم وزرت باشد رماد                                         با شدت چون سنگ لعل آبدار

از نثارت اهل قوچان می کنند                                         بروجود نازنینت افتخار

مال دنیا د نگاهت هیچ نیست                                          زرق وبرق عالمت همچون غبار

گنج قارون هیچگه ناکرده است                                       از صراط مستقیمت بر کنار

اصطلاح زیرمیزی نزد تو                                            واژه ی بی معنی وبی اعتبار

کو طببی؟ تا بود همتای تو                                            کو چنانت تا که آید درشمار

جمله جراحان نامی معترف                                          هست اعمالت یکایک شاهکار

تا نهی بر زخم دل ها مرحمی                                        تا دهی بر دردی آرام وقرار

می کنی از بهرشان خود را فدا                                      می شوی از بهرآنان جان نثار

چون رضای خلق منظورت بود                                     راضی از تو بوده است پروردگار

تا بزاید مادر گیتی چو تو                                            سال ها باید بود درانتظار

چون نبوده بر حطامت التفات                                       هرکجایت رفته صیت اشتهار

جای داری در دل قوچانیان                                         منزل در چشم اهل این دیار

نازم استغنای طبعت را کز آن                                      بوده ای در هر دو عالم رستگار

همسرت را گفت باید آفرین                                         می کند اینگونه تشویقت به کار

خوی خوش حسن عمل شایستگی                                   همت وآزادگی وپشتکار

کرده در دارلشفای حضرتت                                        حالیه مستوول صاحب اختیار

از صمیم دل از اینرو با شعف                                     گویدت تبریک شاعر صدهزار

تا به شاخ گل سراید عندلیب                                       از غم وهجران گل فصل بهار

تا دمد خورشید از مشرق زمین                                   تا بود گل همدم وهمراه خار

خواهمت دور فلک وفق مراد                                      گردش دنیا به کامت در مدار

شاد وپیروز و موفق مصطفی                                     خادم مأجور مهرابی بهار

خاندانت تندست وشادکام                                           گرد شمع پیکرت پروانه وار

این قصیده منشأش باشد زدل                                     زی جفایت زین معلم یادگار

“برگرفته از گاهنامه خبری موسسه خیریه قوچانیهای مقیم مشهد”

]]> http://www.Quchan.net/archives/248/feed 0 http://www.Quchan.net/archives/242 http://www.Quchan.net/archives/242#comments Sat, 19 Jun 2010 06:58:31 +0000 Hashemi http://www.Quchan.net/archives/242 دکتر عباسعلی جوانبخت برای همه قوچانی ها نام آشنائی است. هرجا نام دانشگاه ازاد قوچان برده شود چهره کوشا وپرتلاش دکتر جوانبخت را تداعی می کند. جوانبخت در سال ۱۳۱۲ شمسی  در قوچان تولد یافت. تحصیلات ایتدائی و دوره اول متوسطه را در شهر زادگاه خود گذراند سپس راهی دانشسرای مقدماتی مشهد گردید.پس از فراغ از تحصیل خدمت معلمی خود را از دبستان مهرداد آغاز کرد ولی از کوشش و جهد باز نایستاد و برای ادامه تحصیل به دانشسرای عالی تهران اعزام گردید. دوره لیسانس را گذراند و بعد از فوق لیسانس از آموزش وپرورش به دانشکده علوم انتقال یافت واز آن طریق راهی فرانسه گردید وبه اخذ دکترای فیزیک نایل شد. کوشش این استاد فرهیخته در دانشکده علوم ثمربخش بود و پس از بازنشستگی برای ایجاد وپایه گذاری دانشگاه آزاد قوچان انتخاب شد. هجده سال تلاش آرگار وشبانه روزی او در عرصه پهناور فرهنگی و وسعت بخشیدن به کار و دانشگاه و ایجاد دانشکده های مختلف که از جهات فکری و کیفی برای جوانان کشور و از جهات اقتصادی برای شهرمان قوچان اهمیت بسزائی داشت و ثمربخش بود. بنیاد دانشگاه آزاد قوچان با آن نماهای زیبای ظاهری و درون پرمحتوای فکری و توسعه اندیشه از یادگارهای اوست. در اتاق او همیشه باز و پر رونق و شب ها تا دیرگاه هم چون فکر واندیشه او روشن بود وبرای کارهای بعد نقشه ها تهیه می دید تا بموقع اجرا گذارد.این کوشش ها تن او را آزد وبیمار کرد. گرچه تن او بیمار است اما فکر و رای او بر دانشگاه آزاد قوچان روشنائی  بخش است. شفای این استاد گرانمایه را از خدای بزرگ مسألت داریم. چراغ این مهد بزرگ علم ودانش، همچنان در قوچان فروزان تر و روشن تر بماند.

 “برگرفته از گاهنامه خبری موسسه خیریه قوچانیهای مقیم مشهد”

 “برگرفته از گاهنامه خبری موسسه خیریه قوچانیهای مقیم مشهد”

«ارسالی: سعید طهرانی زاده»

“برگرفته از گاهنامه خبری موسسه خیریه قوچانیهای مقیم مشهد”

به کوشش سعید طهرانی زاده

۱-علی حسن خبوشانی/ تاریخ کتابت: ۱۱۲۷ قمری/ محل کتابت: ؟/ کاتب کتاب: کشف الهدایه/ مترجم: محمد جعفر بن سلمان فراهی سبزواری/ تاریخ ترجمه: ؟/ ترجمه: کتاب بدایه الهدایه، تالیف: حر عاملی / موضوع : فقه/ زبان: فارسی/ نوع خط: نسخ.

۲-محمد خبوشانی/ تاریخ کتابت: ۱۲۳۷ قمری/ محل کتابت: ؟/ کاتب کتاب: انعکاس الشعاعات/ مولف: خواجه نصیر الدین طوسی(۶۷۲ ق)/ تاریخ تالیف: ؟/ موضوع: ریاضی/ زبان: عربی/ نوع خط: شکسته نستعلیق.

۳-صادق خبوشانی/تاریخ کتابت: ۱۲۵۶ قمری/ محل کتابت: مشهد/ کاتب کتاب: حاشیه بر فرائد الضیائیه/ مولف: سید نعمت الله بن عبدالله جزائری(۱۱۱۲ ق)/ تاریخ تالیف: ؟/ موضوع: نحو/ زبان: عربی/ نوع خط: نسخ.

۴-صادق خبوشانی/تاریخ کتابت: ۱۲۶۰ قمری/ محل کتابت: ؟/ کاتب کتاب: قوانین المحکمه – قوانین الاصول/ مولف: میرزا ابوالقاسم محقق قمی(۱۲۳۱ ق)/تاریخ تالیف: (۱۲۰۵ق)/ موضوع: اصول/ زبان: عربی/ نوع خط: نسخ.

۵-صادق خبوشانی/تاریخ کتابت: ۱۲۶۲ قمری/ محل کتابت: ؟/ کاتب کتاب: قوانین المحکمه ، قوانین الاصول/ مولف: میرزا ابوالقاسم محقق قمی(۱۲۳۱ ق)/تاریخ تالیف: (۱۲۰۵ق)/ موضوع: اصول/ زبان: عربی/ نوع خط: نسخ.

۶-صادق خبوشانی/تاریخ کتابت: ۱۲۵۵ قمری/ محل کتابت: ؟/ کاتب کتاب: تحریر القواعد المنطقیه فی شرح الرساله الشمسیه/ شارح: قطب الدین محمدبن رازی(سده ۸ قمری)/در شرح کتاب: الشمسیه تالیف: نجم الدین عمر بن علی کاتبی قزوینی/ تاریخ تالیف: (سده ۸ قمری)/ موضوع: منطق/ زبان: عربی/ نوع خط: نستعلیق.

۷-ذبیح الله بن محمد صادق خبوشانی/ تاریخ کتابت: ؟/ محل کتابت: ؟/ کاتب کتاب: رسائل/ مولف: ؟/ تاریخ تالیف: ؟/ موضوع: فقه/ زبان: عربی/ نوع خط: نستعلیق.

۸-قربانعلی قوچانی / تاریخ کتابت: ۱۲۶۹قمری/ محل کتابت: مشهد/ کاتب کتاب: کفایه التعلیم فی صناعه التنجیم/ مولف: ابوالمحامد محمد بن مسعود بن زکی غزنوی/ تاریخ تالیف: (۵۴۰ یا ۵۴۲ ق)موضوع: نجوم/ زبان: فارسی/ نوع خط: نستعلیق.

۹-نصرت قوچانی /تاریخ کتابت: ۱۲۸۲ قمری/ محل کتابت: ؟/ کاتب کتاب: کلیات موجز/ مولف: ؟/ موضوع: طب/ زبان: عربی/ نوع خط: شکسته نستعلیق.

۱۰-حسن خبوشانی/ تاریخ کتابت: ۱۲۶۴ قمری/ محل کتابت: ؟/ کاتب کتاب: تنبیهات المنجمین/ مولف: مظفربن محمد قاسم منجم گنابادی/ تاریخ تالیف: (۱۰۲۴/۱۰۳۱ ق)/ موضوع: نجوم/ زبان: فارسی/ نوع خط: شکسته نستعلیق.

۱۱-زین العابدین خبوشانی/تاریخ کتابت: ۱۳۰۴ قمری/ محل کتابت: تهران/ کاتب کتاب: منتهی الاغراض/ مولف: محمد هراوی یا هروی (۱۲۵۰ ق)/ تاریخ تالیف: ؟/ موضوع: طب/ زبان: فارسی/ نوع خط: نستعلیق

به کوشش سعید طهرانی زاده

در سال ۱۳۶۹ صدا و سیمای خراسان اقدام به معرفی نوازنده‌ای گمنام نمود. این هنرمند حاج قربان سلیمانی بود. طولی نکشید که از طرف مسئولین مرکز موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به تهران دعوت گردید و چند اجرا در تئاتر شهر و تالار وحدت و در هزاره فردوسی نام او را بر سر زبان‌ها انداخت. در سال ۱۳۷۰ در جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر به اجرای برنامه پرداخت و موفق به دریافت لوح زرین و دیپلم افتخار گردید. سپس به عنوان کارشناس موسیقی مقامی در جشنواره‌های بین‌المللی موسیقی فجر در کنار داوران نشست. استاد حاج قربان سلیمانی در سال ۱۳۷۰ در جشنواره اونییون فرانسه به اجرای برنامه پرداخت که مورد استقبال عموم حاضرین قرار گرفت و به عنوان یک استاد جهانی دوتار مطرح گردید. روزنامه پر تیتراژ لیبراسیون نوشت. در تئاتر شهر شاتله پاریس برنامه معرفی موسیقی ایران ازبکستان تاجیکستان و پاکستان فرانسویان را دور هم جمع کرد تا به صداهایی که گویی از اعماق زمین می آیند گوش کنند و در این میان برنامه استادان دوتار از ایران چون نگینی میدرخشد.

حاج قربان سلیمانی به همراه پسرش علیرضا به صحنه می‌آیند و چون انگشتانشان تارهای دوتار را می لرزاند دلها می لرزد. این روزنامه می‌افزاید: حاج قربان سلیمانی یک هنرمند جهانی است و متعلق به همه جهان است. در بروشور برنامه حاج قربان سلیمانی به عنوان یک گنجینه واقعی ملی نام برده می‌شود. روز سوم آوریل ساعت ۸ شب سالن بزرگ شهر پاریس مملو از جمعیت شده بود به طوری که عده‌ای مجبور شدند برای دیدن برنامه‌ها بایستند و با این حال باز هم مقابل درب بزرگ تئاتر شهر انبوهی از مردم خواهان دیدن این برنامه‌ها بودند. گروه‌های مختلف به اجرای برنامه پرداختند و حسن ختام برنامه به حاج قربان سلیمانی سپرده شده بود. زنگ دوتار وی که بسیاری از حاضران را غافلگیر کرد و اجرای ۲۰ دقیقه‌ای او نزدیک به دو ساعت ادامه یافت. حاضرین و مشتاقان موسیقی با دقت و سکوت برنامه وی را دنبال کردند و در پایان آنچنان تشویقی در سالن بر پا گردید که گویی کسی حاضر نیست برنامه به اتمام برسد. پوسترهای بسیار بزرگ و در ابعاد مختلف از ایشان در نقاط مهم شهر پاریس با زیرنویس انگلیسی به چشم می خورد. استاد از جمله مسن‌ترین بخشی‌های شمال خراسان است که با توجه به اینکه حدود ۸۴ بهار از عمر وی گذشته هنوز هم در محافل هنری مختلف به اجرای برنامه می‌پردازد. حاج قربان خلوت خود را با دوتار پر می‌نماید و می گوید: وقتی ساز می‌زنم احساس معنویت بیشتری پیدا می‌کنم . ایشان معتقد هستند “دوتار” سازی است که نوای آن از جان و دل برمی خیزد.

::استاد حاج حسین یگانه (کربلایی حسین) (Haj Hossin Yeganeh)::

استاد حاج حسین یگانه فرزند رمضان در سال ۱۲۹۷ شمسی در روستای داغیان از توابع قوچان دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی خود را در مکتبخانه گذرانده بود، مدرک ششم نظام قدیم را در همان روستا گرفت، استاد یگانه در کنار کار کشاورزی به آرایشگری و طبابت سنتی نیز اشتغال داشت، وی در ایام جوانی قریۀ داغیان را ترک کرد و دوران جوانی خود را به مدت هفت سال در روستای تیتکانلو به سر برد، در آن روزگار استاد با دوتار آشنایی مختصری داشت و به سبک قدیم دوتار می‌نواخت، از قضا مهمان ناآشنایی به خانۀ او می‌آید در حالیکه استاد یگانه مشغول نواختن بود، دوتار را از او گرفته کوک می‌کند، و یک مقام می‌نوازد، چنان که حسین یگانه دوتار زدن خود را فراموش می‌کند و این مهمان ناآشنا که پیرمردی بود خود را ‹جوزانی› معرفی می‌کند. محمد حسین یگانه در آن زمان اسم استاد جوزانی زیاد شنیده بود اما هیچوقت خودش را ندیده بود، همین دیدار باعث شد، یگانه به مدت سه ماه شاگرد استاد جوزانی شود و نواختن دوتار را ماهرانه و استادانه از او فرا گیرد. استاد علاوه بر نواختن دوتار دارای صدای گرم و رسایی بود بویژه وقتی ایشان در کار نمایشگری از قبیل: شبیه‌خوانی، هیاتهای مذهبی و … همراهی می‌کرد. همچنین با هنر نقالی آشنایی کامل داشت و شاهنامۀ فردوسی را بخوبی می‌خواند. او دارای دو همسر و یازده فرزند است (۸ پسر و ۳ دختر)، او همچنین نواختن دوتار را به بچه‌های خود نیز آموخته است، تا این سنت در میان خانواده از بین نرود. از فرزندان او استاد محمد یگانه، موسی‌الرضا و حمیدرضا این هنر را دنبال کردند.

::استاد اسماعیل ستارزاده (اسماعیل بخشی) (Esmaele Satarzadeh)::

استاد اسماعیل ستارزاده فرزند تیمور از هنرمندان سرشناس صاحب سبک و تاثیرگذار در موسیقی شمال خراسان بود. او در سال ۱۳۰۶ شمسی در قوچان متولد شد و از همان دوران کودکی در محضر استادان هم عصر خود به فراگیری دوتار پرداخت. با توجه به صدای خوشی که خداوند به او عنایت کرده بود خوانندگی و نوازندگی را از پانزده سالگی آغاز و در سال ۱۳۳۸ فعالیتش را در رادیو مشهد شروع کرد و از این طریق به تهران و دیگر نقاط کشور برای اجرای برنامه اعزام گردید. حدود سی سال با رادیو و تلویزیون مشهد و تهران همکاری کرد. وی با توجه به استقبال مردم از موسیقی محلی و تنوع کار و تشویق استادان موسیقی به ساخت آهنگهای فولکلوریک که از آداب و رسوم مردم شمال خراسان سرچشمه می‌گرفت پرداخت. وی در سال ۱۳۴۲ به اتفاق گروهی هنرمند از سوی وزارت فرهنگ و هنر وقت به مدت دو و نیم ماه به میلان و رم سفر کرد و درآمد این سفر را به آسیب‌دیدگان سیل ناشی از شکستن سد بایونت اختصاص داد. این هنرمند با شصت سال سابقه هنری زنده کننده هنر فولکلوریک قوچان بود. استاد ستارزاده هرگز از دایره هنر اصیل خود قدمی فراتر نگذاشت و از استعداد خدادادی خویش در جهت ساخت شعر و آهنگهاى ملی و بومی منطقه سود جست. آهنگهای جان نثار، دختر قوچانی، شاه‌دوماد، دختر فراش‌باشی، دختر‌کرده، فاطمه سلطان، عشق چوپان، لیلا در واکن، گل‌اندام و بسیاری دیگر از جمله آثار ماندگار اوست.

::استاد اولیا قلی یگانه (اولیا قلی بخشی)::

متولد ۱۲۹۵ روستای خیرآباد درگز، از اولیا قلی چند اثر صوتی به جای مانده ‌است که با تار ابریشم نواخته، او یکی از نوازندگان صاحب سبک با گرایش به موسیقی ترکمنی بود که در منطقه‌ی مرزی بین کشور ایران و ترکمنستان اقامت داشت چه در ایران چه در ترکمنستان از او به عنوان یکی از بزرگان موسیقی دوتار یاد می‌شود. یگانه در سال ۱۳۵۸ در زادگاهش جان به جان آفرین تسلیم کرد.

::آی محمد یوسفی::

متولد ۱۳۰۲ روستای خیر آباد شهر درگز، بیش از شصت سال تجربه‌ی نوازندگی و خوانندگی به شیوه‌ی بخشی‌های شمال خراسان، داستانسرایی و نقل افسانه‌ها و آیین‌های قومی و منطقه‌ای، حفظ شیوه‌های هنری در ساز و آواز مرحوم اولیاقلی یگانه به عنوان برجسته‌ترین شاگرد او از جمله ویژگیهای منحصر استاد میباشند، آی محمد از معدود نوازندگانی است که هنوز با تار ابریشم می‌نوازد.

::استاد عباسقلی رنجبرى‌استخری‌نژاد::

وی متولد اُترآباد قوچان در سال ۱۳۱۰ می‌باشد. نواختن دوتار را نزد پدرش که او هم از شاگردان مرحوم سید‌محمد بخشی‌استخری بود آموخته است. عباسقلی رنجبر با لحجه‌ی کردی و ترکی آشنایی دارد. او در سال۱۳۷۰ به عنوان پدیده‌ی جشنواره‌ی موسیقی نواحی در کرمان معرفی شد.

::استاد غلامحسین افکارى::

ساکن شهر قوچان، به گفته‌ی خودش عمری بیش از صدسال دارد، از پیشکسوتان موسیقی خراسان می‌باشد همچنین از روایتگران معتبر داستانهای ترکی و کردی محسوب می‌شود و کتابهای ارزشمندی را در این زمینه حفظ کرده است.

::استاد علیرضا سلیمانی::

ساکن روستای علی‌آباد از توابع شهر قوچان، خواننده و نوازنده‌ی دوتار، موسیقی را از کودکی نزد پدرش استاد حاج قربان سلیمانی آموخت، از سال ۱۳۶۷ با حضور در جشنواره‌ی فجر در کنار پدر مطرح شد و هم‌اکنون به عنوان یکی از چهره‌های سرشناس موسیقی خراسان در سراسر جهان شناخته شده است.

::استاد محمد یگانه::

محمد یگانه متولد ۱۳۳۰ قوچان در خانواده‌ای هنرمند رشد کرد. او دوتار را نزد پدر آموخت و تحت تعلیم و سرپرستی او با تمرین و ممارست دائم توانست در زمره‌ی اساتید این هنر درآید. وی با گروهی از دوتارنوازان در جشنواره‌ی موسیقی فجر سالهای ۶۷ و ۶۸ به عنوان بهترین و منظم‌ترین گروه موسیقی برگزیده شدند. از آثار او می‌توان به کاست هرای اشاره کرد که در سال ۶۸ به عنوان برترین اثر تولیدی سال انتخاب شد. یگانه در کشورهای سوئد، دانمارک، آلمان و … به اجرای برنامه پرداخته است.

::احمد‌قلی احمدی::

متولد ۱۳۰۴ قوچان عتیق، به گفته‌ی خودش دوتار را از کودکی در محضر استاد و دایی خویش مرحوم خان‌محمد قیطاقی آموخته است. ۶۰ سال بخشی‌گری در کارنامه‌ی هنری احمد‌قلی می‌درخشد و به نظر بسیاری از بزرگان موسیقی شمال خراسان، او یکی از بخشی‌های توانمند و با اصالت در روزگار خویش بوده است، استاد احمدی پس از حضور در همایش نعت خورشید ( تهران ۱۳۸۵) در راه بازگشت به منزلش، دار فانی را وداع گفت.

::علی غلامرضایی آلمه‌جوغی::

متولد ۱۳۱۵ روستای آلمه‌جوغ از توابع شهر قوچان، دوتارنوازی را نزد استادانی چون حسین یگانه، خان ‌محمد بخشی قیطاقی و علی اکبر بخشی بش‌آقاجی آموخته است، او از سال ۱۳۶۵ در جشنواره‌های مختلف حضور داشته است.

::رمضان سلمان بردرى::

متولد(۱۳۰۷) نوازنده‌ی دوتار کُرمانجی ساکن روستای بردر از توابع باجگیران قوچان از شاگردان مرحوم رحیم‌خان بخشی هُنامه‌ای شیروان.

::براتعلى یگانه::

ساکن روستای خیرآباد از توابع شهر درگز، دوتار را از کودکی در محضر پدرش مرحوم اولیا‌قلی یگانه آموخته شیوه‌ی نوازندگی‌اش متمایل به موسیقی ترکمن است با روایت داستانهای ترکی و ترکمنی در مجالس بخشی‌گری می‌کند و یکی از مدرسین خلف سبک اولیا‌قلی محسوب می‌شود او همچون پدرش در صورت نیاز دوتار را با تار ابریشم می‌نوازد.

::سعید تهرانی‌زاده::

متولد ۱۳۴۵، دوران کودکی و نوجوانی‌اش را در شهر قوچان سپری کرده است در خانواده‌ای هنردوست رشد کرده و با استفاده از راهنمائیهای پدرش مرحوم شیرعلی تهرانی‌زاده از محضر استادان حاج حسین یگانه، احمدقلی احمدی و آی محمد یوسفی بهره‌مند شده است. از آخرین فعالیتهایش می‌توان به اجرای تک‌نوازی دوتار در کاست از خشت و خاک اشاره کرد.

::مسعود خضرى::

متولد ۱۳۴۵ شهر قوچان، به همراه برادرش حمید دوتار را از نوجوانی فرا گرفته و نزد استادان محمد یگانه و محمد رنجبر تلمذ نموده، از فعالیتهای او می‌توان به اجراهای متعدد با سیما بینا در فستیوالهای موسیقی اروپا اشاره کرد، ارائه‌ی چندین اثر صوتی و تصویری از دیگر فعالیتهای او می‌باشد.

::سید حسن قدرتی::

متولد ۱۳۳۹ قوچان، فعالیت هنری خویش را از سال ۱۳۶۷ در محضر استاد محمدیگانه آغاز نمود. قدرتی در جشنواره‌های موسیقی متعددی از سالهای (۶۸-۶۹-۷۱-…) در کسوت نوازنده‌ی دوتار حضور داشت. وی از رضا مروج به عنوان یکی دیگر از اساتیدش یاد می‌کند. همکاری در کنار استاد ستارزاده از دیگر افتخارات اوست. از آثار قدرتی می‌توان به اجراهای تصویری در شبکه‌ی سیمای خراسان و آلبوم موسیقی محلی قوچان که در سال ۶۸منتشر شده اشاره کرد.

::رضا مروج::

ساکن شهر قوچان، از جمله نوازندگانی است که به ساخت و تولید آلات موسیقی اشتغال دارد، زبان مادری‌اش کرمانجی ‌است همچنین همراه نوازندگی به گویشهای ترکی و فارسی دری نیز می‌خواند، از دیگر مهارتهای او می‌توان به اجرای رقصهای کردی اشاره نمود.

::اسد‌الله راستگو::

ساکن شهر قوچان،  نوازنده‌ی دوتار، موسیقی را از جوانی فرا گرفته، سالها از اعضای گروه دوتارنوازان قوچان بود و در جشنواره‌های متعدد داخلی حضور داشت، در حال حاضر یکی از سازندگان برجسته‌ی دوتار محسوب می‌شود.

::حشمت طاهرى::

متولد ۱۳۴۶ قوچان، دوتار را از حمید خضری، جعفررحمانی، آی محمد یوسفی و علی گل‌افروز فرا گرفته، وی از علاقه‌مندان پژوهش در حوزه‌ی موسیقی خراسان می‌باشد، خود نیز در این زمینه فعالیتهایی در دست اقدام دارد.

::موسی‌الرضا یگانه::

ساکن شهر قوچان، فرزند مرحوم حسین یگانه. دوتار را نزد پدر آموخته و شیوه‌ی نوازندگی‌اش متاثر از پدر می‌باشد از سوابقش می‌توان به اجراهایی در جشنواره‌های منطقه‌ای اشاره کرد.

::بانو شیروانی (خواننده)::

ماه‌بانو عباسی (بانوشیروانی) متولد (۱۳۰۸) روستای ولی‌آباد، این بانوی هنرمند قوچانی که از صدای خوشی برخوردار بود بنا به اقتضای زمانی و مکانی با نام مستعار بانوشیروانی از سال ۱۳۴۸در رادیو مشهد اقدام به اجرای آوازهای کردی نمود. او درسال ۱۳۸۲ در شهر مشهد جان به جان آفرین تسلیم کرد.

::استاد احمد قلی احمدی::

گزارش دقیق و واقعی از هنرمند اصیل و استاد منحصر به فرد و گرانقدری همچون احمدقلی احمدی مستلزم شناخت و احاطه بر موسیقی و فرهنگ شمال خراسان (و حتی علم موسیقی به طور عام)از یک سو و شناخت و بررسی زوایا و ابعاد زندگی و شخصیت او از سوی دیگر است، لذا آنچه میخوانید از این منظر و اعتبار، مبتنی و محدود به بضاعت و جایگاه علمی و هنری و داشته های شخصی نگارنده است، نه لزوما در حد و شایستگی آن مرحوم.وی یکی از بزرگترین و اصیلترین بخشی از نسل تکرارناپذیر در موسیقی و فرهنگ شمال خراسان بود که ویژگیها و فاکتورهای خاص جایگاه هنری ممتاز، رفیع، برجسته، منحصر به فرد و دست نیافتنی را برای او رقم میزند. نوازندگی دوتار و به عبارت صحیحتر«بخشی گری»را از کودکی(حدود ۱۰ سالگی) به میراث داری از دایی خود استاد فقید مرحوم خانمحمد قیطاقی سرسلسله و استاد اکثر بخشیان بنام معاصر منطقه قوچان(همچون مرحوم حاج حسین یگانه، حاج قربان سلیمانی، مرحوم اسماعیل ستارزاده، مرحوم رستم جعفرآبادی و حاج غلامحسین و…)آغاز کرد.

رحیم خان بخشى در نقل داستان‌ها به جاى آواز از بیان محاوره‌اى استفاده مى‌کرده است. انتخاب آهنگ و شعر از طرف بخشى، بستگى به تشخیص او از موقعیت مجلس دارد. بخشى‌ها معمولاً در عروسى‌ها و بطور کلى مجالس شاد مى‌نواختند و در مراسم سوگوارى رسم بر اجراى موسیقى توسط بخشى‌ها نبوده است. در قدیم هر خان، بخشى خاص خود را داشت. یکى از هنرهاى بخشى‌ها داستان سرایى است، همراه با موسیقى دوتار، آواز، دکلمه آواز و بیان محاوره‌اى و نقلى. بخشى مى‌توانسته آهنگ‌هاى رقص را تا جایى که سازش اجازه مى‌داده، ‌بنوازد، منتهى در اندرونى و در جمعى محترمانه و بسیار خودمانى.

دوتار جزء سازهاى اندورنى محسوب شده،‌ توسط بخشى‌ها نواخته مى‌شود. ظاهراً دوتار ترکمنى قدمت بیشترى نسبت به دوتار خراسانى دارد.  دوتار در شمال خراسان داراى دو کوک است: یکى با نسبت چهارم  و دیگری با نسبت پنجم.استاد یگانه معتقدند که کوک هاى دوتار یکى ترکى و دیگرى کردى است. با کوک ترکى مى‌توان آهنگهاى گرایلى،‌ تجنیس، شاختا، نالش، دوست محمد، ‌غریب و … و با کوک کردى آهنگهاى الله‌مزار، لو، درنا، جعفرقلى و … را اجرا کرد. معمولاً در مجالس شادى اول شب براى ایجاد هیجان و رقص از سورنا. و دهل و قشمه استفاده مى‌شود و در پایان شب، ‌بخشى‌ها در اندرون دوتار مى‌نواختند. دوتارهاى قدیمى در شمال خراسان از ساز‌هاى امروزى کوچک‌تر بوده‌اند. کاسه و صفحه دو تار از چوب توت و دسته آن معمولاً از چوب زردآلو ساخته میشود. در قدیم به جاى سیم از ابریشم استفاده مى‌شده است. دوتار در شمال خراسان از نظر اندازه داراى استاندارد معینى نیست. دوتارهاى فعلى داراى ۱۱ و گاه ۱۲ پرده است. پرده‌هاى آن در فواصل نیم پرده  نه چندان دقیق بسته میشود و فواصل کوچک تر از نیم پرده، ‌در پرده‌بندى آن وجود ندارد.

ورودی اصلی امامزاده :

در مرکز یک حیاط وسیع بار گاه اصلی امامزاده قرار گرفته است ورودی اصلی این بنا که قبل از زلزله تاریخی سال ۱۳۱۱ قمری از طریق یک اتاق هشتی مانند با سقف گنبدی بوده که در شمال بارگاه واقع شده است بعد از گذشتن از درب ورودی که دو لنگه و از جنس چوب می باشد به یک اتاق هشت ضلعی مسقف وارد می شویم در طرفین دیوار اصلی این اتاقک هشت طاق نما با طاق جناغی تعبیه شده اند و گنبدی مدور سقف آن را پوشانده است در جبهه جنوبی این اتاقک یک پلکان قرار گرفته که سه پله با ارتفاع یک متر در آن تعبیه شده اند بعد از بالا آمدن از پلکان به کف حیاط بارگاه می رسیم که سنگ فرش است این ورودی دارای ایوانی مسقف زیرین ایوان و بالا ورودی با طاق هلالی کتیبه ای با تزئینات کاشیکاری به چشم می خورد در داخل یک قاب مستطیل شکل که در وسط ضلع شمالی این مستطیل یک طاق هلالی (نیم دایره ) تعبیه شده کتیبه ای قرار گرفته است کتیبه به رنگ سفید بر روی زمینه آبی و در دو سطر نوشته شده که حکایت از سنگ فرش کف حیاط امامزاده دارد متن این کتیبه عبارتست از:

الله فرج مشاری

حکومت به یادور گشت تسلیم به تعظیم این چنین بگرفت تصمیم

که صحن شاه را بنمود ترمیم به سال غین و شین و میم و هم جیم

حروف غین و شین و میم به حروف ابجد بیانگر سال۱۳۴۳ قمری است بنابراین تاریخ سنگ فرش صحن امامزاده به سال۱۳۴۳ قمری بر می گردد حاشیه نوشته نیز با نقوش اسلیمی تزئین گردیده است نکته مهم در رابطه با این کتیبه از این قرار است در قسمت بالای نوشته (الله فرج مشاری) در زیر هلال متصل به مستطیل در یک کادر هلالی با تبعیت از فرم طاق های کوچک که سقف هلالی دارد کتیبه ای با رنگ سفید روی زمینه آبی مندرج بوده که متأسفانه از بین رفته فقط آغاز و پایان زمینه کتیبه موجود است در آغاز کتیبه واژه « زا … » سالم مانده و بقیه از بین رفته پایان کتیبه نیز فقط زمینه آبی کاشی موجود است در دوره های بعد با دو قلم کاشی این زمینه فرو ریخته را پوشانده اند که متأسفانه با اصل کتیبه و تزئینات کاشی کاری ندارد قسمت کاشیکاری شده دارای کاشیهای به ابعاد آجر (مربع شکل ) است تزئینات شامل نقوش گل و تپه به رنگ زرد و قرمز و سبز بر روی زمینه آبی است.

اطراف این کتیبه یعنی دو لچکی طرفین ایوان دارای تزئینات آجرکاری است و کاشیکاری حیث قسمت ورودی از داخل صحن تنها قسمتی است که دارای تزئینات آجرکاری و کاشیکاری می باشد تمام قسمتهای دیگر این هشتی چه فضای بیرونی و چه درونی ساده و به آرایه است مصالح بکار رفته نیز آجر و ملات گچ است.

به کوشش: رحمان اسعدی